HOTLINE: 0983.34.0246 (miền Bắc) - 0903.876.437 (miền Nam)

Bệnh đái tháo đường type 1

Bệnh đái tháo đường type 1

25/12/2013 | 1224 Lượt xem

Bệnh tiểu đường là gì đây là hay đái tháo đường là một căn bệnh mãn tính liên quan đến nội tiết do rối loạn chuyển hóa chất đường glucose trong máu không đi đến được các tế bào cơ thể bởi tình trạng tuyến tụy sản xuất rất ít hoặc không sản xuất insulin đối với đái tháo đường type 1 hoặc cơ thể sản xuất không đủ insulin hoặc cơ thể giảm đáp ứng với tác dụng của insulin đối với đái tháo đường type 2. Trong bài viết này chúng tôi muốn các bạn hiểu sâu hơn về bệnh đái tháo đường type 1 để có cách phòng ngừa và điều trị tốt căn bệnh này.

Bệnh đái tháo đường type 1Đái tháo đường type 1 là gì ?

Đái tháo đường type 1 hay còn có những tên gọi khác như đái tháo đường ở trẻ em, đái tháo đường phụ thuộc vào insulin hay đái tháo đường người gầy có nghĩa là cơ thể tiêu diệt các tế bào sản xuất insulin của chính mình. Nói cụ thể hơn, tuyến tụy sản xuất không đủ insulin (thiếu insulin tương đối hay tuyệt đối so với nhu cầu của cơ thể) hoặc do tế bào không sử dụng được insulin, làm tăng đường huyết và tiểu ra đường.

Cơ chế hình thành đái tháo đường type 1

Tuyến tụy =>> Insulin =>> Đường (Glucose) =>> Tế bào trong cơ thể =>> Sinh ra năng lượng.

Bệnh đái tháo đường type 1 là do cơ chế tự miễn, tức tuyến tuỵ bị tấn công và phá hủy bởi chính cơ thể, làm cho cơ quan này không còn khả năng sản xuất insulin nữa. Kháng thể bất thường này được thành lập ngay trong cơ thể người bệnh tiểu đường type 1, bản chất là protein trong máu, một phần trong hệ thống miễn dịch của cơ thể.

Trong bệnh lý miễn dịch, cũng như ở bệnh nhân bị đái tháo đường type 1, hệ thống miễn dịch sản xuất ra kháng thể trực tiếp chống lại chính mô của người bệnh.

Gen gây bệnh đái tháo đường type 1 có nhiễm sắc thể (AND) số 11 giống nhau ( nhiễm sắc thể là nơi lưu trữ mọi thông tin di truyền bằng các nucleotic trong tế bào). Tiếp xúc, nhiễm một số virus như quai bị, Coxakies virus hay các độc chất trong môi trường có thể khởi phát đáp ứng kháng thể một cách bất thường, là nguyên nhân làm hư tổn tế bào tuỵ tiết ra insulin.

Xem thêm : Ù tai trái có phải là điềm báo hay là bạn bị bệnh?

Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường type 1

Bệnh đái tháo đường típ 1 có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra. Nguyên nhân tiểu đường đầu tiên là đái tháo đường qua trung gian miễn dịch khi cơ thể nhầm lẫn một vài thành phần lạ cần phải đào thải ra khỏi cơ thể. Cơ quan bị nhận nhầm là tế bào tiểu đảo tụy tiết ra insulin (còn gọi là tế bào tiểu đảo Langerhan hay tế bào β). Do nguyên nhân nào đó (hiện chưa xác định) mà tế bào của tiểu đảo tụy trở thành vật lạ của cơ thể (kháng nguyên) nên cơ thể sẽ tiết ra những chất kháng thể để tiêu diệt nó. Quá trình này diễn tiến dần dần cho đến khi 90% tế bào tiểu đảo bị tiêu diệt nên sẽ không tiết ra insulin nữa và khi đó bệnh nhân sẽ có những triệu chứng ĐTĐ típ1 trên lâm sàng.

Ngoài ra, tế bào tiểu đảo có thể bị biến đổi do những yếu tố môi trường như các loại virút quai bị, Rubella, Coxsackie hay các độc chất như Vacor (thuốc diệt chuột nitrophenylurea), rễ cây sắn, albumin sữa bò, v.v…

Yếu tố di truyền là một nguyên nhân khác của đái tháo đường típ 1 và trong hầu hết các trường hợp bệnh là kết quả tương tác giữa yếu tố di truyền và môi trường.

Bệnh đái tháo đường type 1Đối tượng mắc đái tháo đường type 1

Đái tháo đường type 1 có xu hướng xảy ra ở người trẻ, thường dưới 30 tuổi. Đái tháo đường type 1 chiếm khoảng 15% tổng số người mắc bệnh đái tháo đường.

Biểu hiện của bệnh đái tháo đường type 1

ệnh đái tháo đường típ1 chỉ chiếm khoảng 5% các bệnh nhân bị đái tháo đường, thường xuất hiện ở người trẻ tuổi dưới 25 và tiền sử trong gia đình thường có người bị ĐTĐ.

Bệnh thường xuất hiện cấp tính với những đặc điểm và triệu chứng sau:

Tiểu nhiều: Vì đường trong máu tăng cao nên cơ thể thải ra ngoài theo đường nước tiểu và do đường là chất tạo áp lực thẩm thấu cao nên kéo theo nước, làm cho lượng nước tiểu thải ra ngoài nhiều làm bệnh nhân mất nước và mất cân bằng điện giải. Bệnh nhân đi tiểu rất nhiều nhất là về đêm làm bệnh nhân không ngủ được.

Uống nhiều: Do đi tiểu rất nhiều, mất nước nên bệnh nhân uống nước rất nhiều không bao giờ thấy đủ và lúc nào cũng thấy khát nước.

Xem thêm : Lợi tiểu bằng cách sử dụng thuốc lợi tiểu như nào cho tốt

Ăn nhiều: Vì đường trong cơ thể không chuyển hóa được để tạo năng lượng nên cơ thể lúc nào cũng có nhu cầu phải nạp năng lượng nên bệnh nhân ăn rất ngon, ăn nhiều nhưng không cảm thấy no.

Gầy nhiều: Mặc dù ăn rất nhiều nhưng do chuyển hóa đường không được, đường bị thải ra trong nước tiểu, cơ thể phải ly giải mỡ, ly giải đạm để tân tạo đường nên người bệnh nhân ngày càng gầy. Bệnh nhân có thể sút 3-5 kg trong một tháng.

Do mất nước điện giải và dị hóa đạm, bệnh nhân thường xuyên thấy mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt.

Nếu tình trạng thiếu insulin nặng hay xuất hiện bệnh lý đi kèm, bệnh nhân sẽ rơi vào tình trạng bệnh nặng với những triệu chứng như: Chán ăn, buồn ói, ói mửa nhiều, đau bụng có thể lầm với đau bụng ngoại khoa, sau đó có thể đi vào hôn mê. Lúc này bệnh nhân rơi vào tình trạng gọi là nhiễm ceton acid, là tình trạng cấp cứu nên phải đưa bệnh nhân nhập viện ngay.

Điều trị đái tháo đường type 1

Điều trị tiểu đường type 1 trước mắt

Giải pháp trước mắt nếu bệnh nhân tiểu đường type 1 gặp phải biến chứng tiểu đường nhiễm cetone acid và đường huyết tăng cao thì cần phải chữa nhiễm cetone acid.

Khi không có đủ insulin để đưa glucose vào tế bào, glucose có thể tăng cao trong máu. Khi đó, cơ thể tìm các hình thức khác để tạo năng lượng và sử dụng chất béo như là một nguồn nhiên liệu. Mỡ sẽ bị phân hủy để tạo năng lượng và quá trình này sẽ tạo ra nhiều acetone acid , ketone tăng trong máu và nước tiểu. Gây ra nhiễm cetone acid (ketoacidosis.)

Mục tiêu điều trị tiểu đường type 1 lâu dài :

  • Kéo dài cuộc sống
  • Giảm các triệu chứng
  • Phòng ngừa các biến chứng do Đái tháo đường gây ra

Bệnh nhân tiểu đường type 1 nên biết cách:

  • Tự kiểm tra đường huyết máu
  • Tập thể dục
  • Chăm sóc chân
  • Sử dụng  Insulin
  • Chế độ ăn thích hợp

Xem thêm : Bổ thận bằng cách nào nhanh nhất hiện nay

Insulin

Insulin làm giảm lượng đường trong máu bằng cách đưa glucose vào trong các tế bào. Tất cả mọi ngườiđều có  nhu cầu insulin. Bệnh nhân Đái tháo đường type 1 không thể sản xuất đủ  insulin. Họ được tiêm  insulin mỗi ngày.

Insulin thường được tiêm chích dưới da. Trong một số trường hợp, có thể sử dụng một bơm insulin liên tục. Ngày nay,Insulin đã có dạng sử dung bằng đường hít.

Loại Insulin và số lần tiêm trong ngày phải do Bác sỹ chỉ định dựa váo mức đường huyết của bệnh nhân.

Bệnh nhân Đái tháo đường cần phải biết cách tự  điều chỉnh liều insulin trong các tình huống sau đây:

  • Khi tập thể dục
  • Khi bị bệnh
  • Khi ăn nhiều hơn hoặc ít hơn
  • Khi đang đi du lịch

Chế độ ăn

Phải có chế độ ăn phù hợp cho từng bênh nhân dựa vào tuổi, hoạt động thể lực….

Tham khảo phần chế độ ăn dành cho bệnh nhân Đái tháo đường

Hoạt động thể lực

Tập thể dục thường xuyên giúp kiểm soát lượng đường trong máu.

Những bệnh nhân Đái tháo  đường type 1 phải thận trọng trước khi, trong khi, và sau khi hoạt động thể lực hay tập thể dục.

Luôn kiểm tra với bác sĩ của mình trước khi bắt đầu một chương trình tập luyện mới.

Chọn một hoạt động thể lực thích hợp.

Tập thể dục mỗi ngày và vào cùng một thời gian trong ngày, nếu có thể.

Theo dõi glucose trong máu ở nhà trước và sau khi tập thể dục.

Mang theo  thức ăn có chứa carbohydrate trong trường hợp đường huyết quá thấp trong hoặc sau khi tập thể dục.

Uống nhiều nước không chứa đường trước khi, trong khi, và sau khi tập thể dục.

Khi bạn thay đổi cường độ hoặc thời gian tập thể dục của bạn, bạn có thể cần phải sửa đổi chế độ ăn uống của bạn hay thuốc để giữ mức glucose trong máu của bạn trong một phạm vi thích hợp.

Đọc ngay ➤ Buồn nôn sau khi ăn là dấu hiệu khá phổ biến của bệnh viêm thực quản trào ngược

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Câu hỏi thường gặp

Bài thuốc hay

Miền Bắc

Tel:0462.9779.23
Mobile: 0983.34.0246(Lương y Bình)

138 Khương Đình, P.Hạ Đình, Q.Thanh Xuân, Hà Nội

Miền Nam

Tel: 08.6683.1025
Mobile:098.1986.223(Lương y Nga)

325/19 Bạch Đằng, P.15, Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh

Còn nhiều ý kiến nữa. Click tại đây

PGS.BS. Nguyễn Trọng Nghĩa

BSCKI. Nguyễn Thu Hương

LƯƠNG Y. Lê Thành Tân